Ruim tien jaar geleden, in het voorjaar van 2007 om precies te zijn, richtte ik samen met enkele anderen een leesclub op. Inmiddels omgedoopt tot DE leesclub. De aanleiding was een voordracht over Engelstalige Indiase literatuur waarin een paar ‘klassieken’ werden behandeld. In het gezelschap dat na afloop aan een cafétafel zat, werd vastgesteld dat er talloze lacunes zitten in ieders leesgeschiedenis. Je hebt van veel ‘onmisbare’ boeken wel gehoord, maar ze blijven op je lijstje van ‘te lezen’ staan omdat je geen tijd hebt, te moe bent of andere boeken de voorrang geeft. Je zou jezelf op de een of andere manier moeten dwingen om dat verzuim goed te maken. Een leesclub kan een middel zijn.

DE leesclub bestaat nu dus ruim tien jaar en we hebben zojuist het honderdste boek gelezen, inderdaad een ‘klassieker’ die iedereen kent maar bijna niemand ooit echt gelezen heeft: The Adventures of Oliver Twist, door Charles Dickens. Dat heb je vaker met ‘klassieke literatuur’, je hebt er zoveel over gehoord en gelezen dat je de overtuiging hebt dat je het boek in kwestie intiem kent. Dat bepaalt soms onberedeneerde vooroordelen, zoals dat Dickens alleen maar over zielige, hongerige kindertjes zou schrijven. Of dat Frankenstein een oppervlakkig griezelverhaal is of dat William Faulkner en James Joyce ontoegankelijke auteurs zijn. In een leesclub kom je door de inbreng van verschillende mensen ook tot het lezen van auteurs die je nog helemaal niet kende, niet eens van horen zeggen, en dat leidt dikwijls tot aangename verrassingen. ‘Fantastisch, zonder de leesclub had ik dat nooit gelezen’, hoor je dan.

 


Intiem gekend, nooit gelezen

Van het oorspronkelijke ledenbestand, omstreeks 7 personen, zijn er na tien jaar nog drie over. De afvallers zijn in de loop der jaren vervangen en momenteel bestaat DE leesclub nog steeds uit 7 personen. Er is sprake van grote stabiliteit, het jongste lid zit er al jaren bij. In de leesclub vind je uiteenlopende achtergronden: een kunstenares, een archeologe, een psychologe, een socioloog, een ontwerper, een antropoloog en iemand die in een gerenommeerde boekhandel werkt. Zij neemt vaak een stapeltje boeken mee: daaruit wordt af en toe het boek ‘voor de volgende keer’ gekozen. Onder de leden zitten zowel gepensioneerden als mensen die nog actief deel uitmaken van de beroepsbevolking. Een dergelijk gemengd gezelschap heeft verschillende zinnen: de aanvankelijke opzet om vooral aandacht te besteden aan klassieke Engelstalige literatuur is allang verlaten. De keuze van de te lezen boeken verloopt daardoor dikwijls moeizaam. Eén lid heeft al vanaf het prille begin van de club gepleit voor Dickens, bij voorbeeld, maar kreeg dus pas zijn zin toen het honderdste boek moest worden bepaald.

 


Oliver Twist arriveert ten huize van Fagin

De gang van zaken is simpel: doorgaans leidt degene die een boek op de lijst weet te plaatsen dat boek ook zelf in. Dat gebeurde altijd in de vorm van een mondelinge toelichting van een half uur tot drie kwartier, de laatste tijd meestal in combinatie met een power point-voorstelling van illustraties en soms ondersteund door (relevante) muziek. De inleiding tot Il gattopardo werd bij voorbeeld verlucht met de operafragmenten die in het boek ter sprake komen. Na de inleiding volgt een discussie die soms hoog oploopt en daarna worden de afspraken gemaakt voor de volgende bijeenkomst. De avond wordt afgesloten met drank en lekkere hapjes. Vanaf het begin hebben we een vast ‘clubhuis’: alle avonden worden gehouden in hetzelfde appartement. De eigenaar is gebombardeerd tot ‘voorzitter’, maar van formele regels is niet of nauwelijks sprake en iedereen kletst door elkaar als het zo uitkomt.

Het bovenstaande is bedoeld ter informatie maar ook als uitnodiging: we zijn als leesclub geïnteresseerd in soortgelijke initiatieven en ook in lijstjes van gelezen boeken bij andere leesclubs. Hierbij dus een uitnodiging om te reageren en ervaringen en dergelijke uit te wisselen.

Bij voorbaat dank!

 

Hieronder onze eerste honderd boeken, per jaar geordend (NB we hebben er vanaf gezien om een formeel bibliografisch systeem te gebruiken, mede vanwege de vele variaties in uitgaven en het feit dat sommige leden niet het oorspronkelijke boek lezen, maar een vertaling. En dergelijke).

 

2007

1 Salman Rushdie Midnight’s Children (1981)

2 George Eliot Middlemarch. A Study of Provincial Life (1871, 1872)

3 Dai Sijie Balzac et la Petite Tailleuse chinoise (2002)

4 William Faulkner As I Lay Dying (1930)

5 Jorge Luis Borges El Aleph (1945); De Aleph en andere verhalen (1964)

6 Kate Chopin The Awakening (1899)

2008

7 David Vogel Huwelijksleven (1929)(Nederlandse vert. 2007)

8 James Joyce Dubliners (1914)

9 Truman Capote Breakfast at Tiffany’s (1958)

10 Vladimir Nabokov Pnin (1957)

11 Ford Madox Ford The Good Soldier. A Tale of Passion (1915)

12 Thomas Hardy Far from the Madding Crowd (1874)

13 Carson McCullers The Heart is a Lonely Hunter (1940)

14 Theodor Dreiser Sister Carrie (1900)

2009

15 Haruki Murakami Norwegian Wood (1987)

16 Richard Yates Revolutionary Road (1961)

17 Isaac Bashevis Singer Shadows On the Hudson (1957) (Engelse vertaling 1998)

18 Edith Wharton The Age of Innocence (1920)

19 J.M. Coetzee Disgrace (1999)

20 Toni Morrison Beloved (1987)

21 F. Scott Fitzgerald Tender is the Night (1934)

22 Flannery O’ Connor Wise Blood (1949)

23 Nathaniel West Miss Lonelyhearts (1933); The Day of the Locust (1939)

2010

24 Michael Ondaatje Anil’s Ghost (2000)

25 Patrick Hamilton The Slaves of Solitude (1947)

26 Christina Stead The Man Who Loved Children (1940)

27 Margaret Atwood The Blind Assassin (2009)

28 Ha Jin A Free Life (2007)

29 David Mitchel Thousand Autumns of Jacob de Zoet (2010)

30 Jonathan Franzen Freedom (2010)

31 Jamie O’ Neill At Swim, Two Boys (2001

2011

32 Henry James Washington Square (1880)

33 Raymond Chandler The Big Sleep (1939)

34 James Agee A Death in the Family (1957)

35 Harper Lee To Kill a Mockingbird (1960)

36 Ernest Hemingway A Farewell to Arms (1929)

37 Sherwood Anderson Winesburg, Ohio (1919)

2012

38 John Updike Couples (1968)

39 Emilio Gadda Quer pasticiaccio brutto de Via Merulana (1957);

Die gore klerezooi in de Via Merulana (2002)

40 Barbara Pym Excellent Women (1952)

41 Javier Marias Los enamoramiculos (2011); De verliefden (2012)

42 Don Delillo Underworld (1997)

43 Elizabeth von Arnhim The Enchanted April (1922)

44 John Williams Stoner (1965)

2013

45 Evelyn Waugh Scoop (1938)

46 Nadine Gordimer The Conservationist (1974)

47 Giorgio Bassani De tuin van de familie Finzi-Contini (1962)

48 Kazuo Ishiguro When We Were Orphans (2000)

49 Judith Schalansky De lessen van Mevrouw Lohmark (2013)

50 James Salter Light Years (1975)

51 Ma Jian The Dark Road (2013)

52 Tom Lanoye Gelukkige slaven (2013)

53 Daphne du Maurier Rebecca (1938)

2014

54 Niccolo Ammaniti Ik haal je op, ik neem je mee (2004)

55 Erwin Mortier Godenslaap (2008)

56 Graham Greene The End of the Affair (1951)

57 Erich Maria Remarque Van het Westelijk front geen nieuws (1929)

58 Philip Roth Everyman (2006)

59 Joseph Roth Vlucht zonder einde (1927)

60 Alice Munro Hateship, Friendship, Courtship, Loveship, Marriage (2001)

61 Julian Barnes The Sense of an Ending (2011)

62 John Fante Wait Until Spring, Bandini (1938)

63 Herman Melville Moby-Dick — or The Whale (1851)

64 Gustave Flaubert Madame Bovary (1857)

65 Alexander Munninghoff De stamhouder — Een familiekroniek

2015

66 Thomas Mann Der Zauberberg (1927)(nieuwe vert. 2012)

67 Vladimir Zjabotinski Afscheid van Odessa (1936)(vert. 2015)

68 Anthony Trollope Barchester Towers (1857)

69 Lewis Carroll Alice’s Adventures in Wonderland (1865)

70 Italo Svevo Bekentenissen van Zeno (1995); La coscienza di Zeno (1923)

71 Amos Oz Judas (2015)

2016

72 Lev Nikolaj Tolstoj De Kreutzersonate (1889)

73 Klaus Mann Der Wendepunkt — Ein Lebensbericht (1949)(vert. 1985)

74 Nathaniel Hawthorne The Scarlet Letter (1850)

75 Edward St Aubyn Never Mind (1992)

76 Takashi Hiraide De kat (2015)

77 Elena Ferrante De geniale vriendin (2012)

78 James Joyce A Portrait of the Artist as a Young Man (1916)

79 Multatuli De geschiedenis van Woutertje Pieterse (1890)

80 Mark Twain The Adventures of Huckleberry Finn (1884)

2017

81 Anita Brookner Hotel du Lac (1984)

82 Zadie Smith Swing Time (2016)

83 Tom Wolfe The Bonfire of the Vanities (1987)

84 Maria Dermout De tienduizend dingen (1956)

85 Gabriel Garcia Marquez Liefde in tijden van cholera (1985)

86 Stendhal Le rouge et le noir (1830); Het rood en het zwart (2007)

87 Joseph Conrad Heart of Darkness (1899)

88 David Grossman Nono, het zigzagkind (1996)

2018

89 Dylan Thomas Under Milk Wood (1954)

90 Juli Zeh Ons soort mensen (2017); Unterleuten (2016)

91 Mary Shelley Frankenstein — or The Modern Prometheus

(1818; 1831)

92 Ali Smith Autumn (2016)

93 Willem Elsschot Lijmen (1924) / Het been (1938)

94 Philip Roth The Plot Against America (2004)

95 Penelope Lively Moon Tiger (1987)

96 Elizabeth Taylor A View of the Harbour (1947)

97 Michael Chabon Moonglow (2016)

98 Jane Gardam Old Filth (2004)

2019

99 Giuseppe Tomasi di Lampedusa Il gattopardo (1958);

De tijgerkat (2012)

100 Charles Dickens The Adventures of Oliver Twist (1838)