Dresden 2014 heeft in bepaalde kringen een symbolische betekenis, zoiets als 1600, de slag bij Nieuwpoort. Een dramatische gebeurtenis die de loop van de geschiedenis verlegt, zoals een aardbeving de loop van een rivier kan ombuigen. In de Duitse stad vond een grote demonstratie plaats, waarbij de inwoners zich massaal uitspraken tegen het toelaten van honderdduizenden vluchtelingen uit het Middellandse Zeegebied en het Midden-Oosten in Duitsland. De betoging ging met name tegen islamitische vluchtelingen, Europa zou door die specifieke immigratie fundamenteel worden ondermijnd. In Dresden 2014 werd Pegida geboren, een afkorting die staat voor iets als Europese Patriotten tegen de Islamisering van het Avondland. Er kwam al snel een Nederlandse tak  van de grond, die hier en daar van zich deed spreken door demonstraties en provocaties. Als protest tegen de Islamisering werden voor de deuren van verschillende moskeeën barbecues georganiseerd met varkenskarbonaadjes, zodat de stank van schroeiend varkensvlees de moskee zou binnendringen. Af en toe ontstonden er kloppartijen, optreden van de ME was noodzakelijk, de provocaties hadden klaarblijkelijk succes. Met Pegida is de redding van het Avondland begonnen, denken de aanhangers.

Waarom zou dat niet mogen? vroeg de voorman van de Nederlandse Pegida, Edwin Wagensveld aan zijn hyperbeschaafde gesprekspartner Önder Kaya, journalist, in een uitzending van gesprekscentrum Café Weltschmerz, die ik toevallig zag op Youtube. Het gesprek ging over Pegida, de acties van Wagensveld en zijn gedachten over Nederland en de Islam. De strekking van dit gedachtegoed is overzichtelijk: er komen in Nederland teveel mensen die zich niet ‘aanpassen’, het sleutelwoord. De toon is verongelijkt. Waarom moeten wij ons aan hun aanpassen en zij niet aan ons?, lijkt het motto van Pegida, of misschien van Wagensveld zelf. Nuance ontbreekt: het is zo omdat Wagensveld het zegt. We krijgen geen voorbeelden, geen analyses, alleen maar herhalingen in vrijwel identieke bewoordingen. De spreekbuis van Pegida is niet tegen vluchtelingen als zodanig, zegt hij, maar tegen wat hij noemt frauduleuze vluchtelingen. Wat zijn dat? Helaas, geen uitleg. Je moet hem op zijn woord geloven, hij weet het gewoon. Ter adstructie van zijn betoog vertelt hij dat hij ten tijde van de grote vluchtelingenbewegingen in 2014 en 2015 op de perrons heeft gestaan van Oostenrijkse stations en treinen vol vluchtelingen zag binnenkomen, honderden per trein, trein na trein. Je kon het gewoon zien, beweerde hij ongeveer, dik over de helft was frauduleus. Hij herkende de slechteriken op basis van hun gezicht, jongemannen uit Pakistan en Bangladesh. Razendknap, zou je zeggen, iemand die op basis van uiterlijk een nationaliteit kan vaststellen en dat nog uit een gebied dat tot 1947 een staatkundige eenheid vormde. Maar het is natuurlijk volstrekte flauwekul, niemand heeft dat onderscheidingsvermogen, zeker meneer Wagensveld niet. Hij kletst maar wat.

Het gevaar van de Islam zit ‘m in de kern van de religie zelf, weet Wagensveld. Moslims bedreigen de vrijheid van meningsuiting in Nederland, je mag niets zeggen en iedere vorm van kritiek stuit op felle tegenstand… wij moeten ons aan hun aanpassen, niet zij aan ons. Pegida bestaat om dat te laten zien: zij mogen hun minaretten, maar wij mogen niet barbecueën. Meneer Wagensveld heeft een grondige studie van de Islam gemaakt, hij weet dat de ‘profeet’ een tiran was die huizen in de fik stak en pedofiele neigingen had. Vergelijk dat eens met ‘onze’ godsdienst, een deemoedige en zachtaardige Jezus… Tja. Ik denk aan mijn leermeester André Köbben en zijn analyse van straf en wraak in de Bijbel. Zeker, schrijft hij in De tijdgeest en andere ongemakken, God bewees weldaden aan zijn volk, maar dan toch alleen als dat zijn soms absurde bevelen onmiddellijk en zonder morren opvolgde. Treffend is de zwaarte van de straffen ook bij onbenullige overtredingen. Een man wordt erop betrapt dat hij op sabbat hout sprokkelt. (…) God besluit dat het volk hem moet stenigen tot de dood erop volgt. Aldus geschiedt. De Christelijke god is een El Kanu, een jaloerse god, die er zijn hand er niet voor omdraait om vele duizenden over de kling te jagen als ze zelfs maar aan zijn bestaan twijfelen.

 


Edwin Wagensveld links aan het spandoek

Hindoes of Boeddhisten zijn volgens Wagensveld wel ‘normaal’, in tegenstelling tot Moslims. Bewijs? Hij kent een tempel in Den Haag, Schilderswijk: nooit problemen. Ik vrees dat ook hier een glimlach op zijn plaats is, Mister Pegida heeft blijkbaar geen benul van het bestaan van fanatieke Hindoefundamentalisten en Boeddhistische fanaten, die moordend en brandschattend door India en het nabijgelegen Myanmar trekken. Enfin. Er wonen inmiddels miljoenen Moslims in Europa, ze leiden een modern leven en richten zich op waarden als tolerantie, respect voor de feiten; ze onthoofden hun andersdenkende buren niet en proberen hen ook niet tot de Islam te bekeren. Ze maken onderdeel uit van de moderne wereld en zien zichzelf desondanks als Moslim. Bij verschillende groepen Europeanen, inclusief politieke partijen, bestaat blijkbaar een blinde vlek voor deze realiteit en de centrale vraag zou moeten zijn: niet hoe we Moslims moeten marginaliseren en zich laten aanpassen, maar… waar komt die blinde vlek toch vandaan? Dat is niet in drie woorden beantwoord.

 


Christopher de Bellaigue, Irandeskundige

Uit The Islamitic Enlightenment van de Britse schrijver en journalist Christopher de Bellaigue, kunnen we leren dat zo’n blinde vlek allang bestaat. Hij heeft beklemmende voorbeelden verzameld van reisverslagen door negentiende eeuwse geleerden en schrijvers die Noord-Afrika en het Nabije Oosten bezochten en getroffen werden door het onveranderlijke karakter van het ‘Oosten’. De Franse schrijver Flaubert is een goed voorbeeld. Tijdens zijn bezoek aan Cairo schreef hij aan een vriend: er is hier sinds Bijbelse tijden niets veranderd. De toekomst van Egypte hing volgens hem af van wat anderen met Egypte zouden doen: Engeland zal Egypte veroveren en de Russen zullen Constantinopel innemen. Intussen vermaakte Flaubert zich uitbundig met Egyptische prostituees. Ook reizigers die de plaatselijke taal wél spraken, zoals Getrude Bell, bleven hun ogen stijf gesloten houden. Voor de poorten van Teheran mijmerde ze dat er een afgrond lag tussen die wereld en haar eigen wereld: het Oosten kijkt alleen naar zichzelf en is zich niet bewust van de grotere wereld waartoe jijzelf behoort, is niet nieuwsgierig naar jou of jouw beschaving. Het is een treurige reeks, deste meer omdat je je realiseert dat de opvattingen van destijds even primitief en bevooroordeeld waren als de opvattingen die je vandaag de dag kunt vernemen uit de mond van Wagensveld, Wilders, Baudet en al de andere duisterlingen die achter deze dwaallichten aanlopen.

Als je aan de rellen van Pegida denkt, hoor je en zie je joelende bierdrinkers, halve analfabeten en primitieve brallers. Is het de bedoeling dat de Nederlandse Moslims zich aanpassen aan dat niveau? Je zou Moslimouders en hun kinderen bijna smeken om te proberen dit ten koste van alles te vermijden.

 

illustraties
Christopher de Bellaigue; bron: thebritishacademy.ac.uk
Edwin Wagensveld; bron: dutchturks.nl