Tempelhofer Feld, Berlijn

Afgelopen zondag, 25 mei 2014, vonden overal in Europa de zogeheten Europese verkiezingen plaats, met hier en daar nog iets extra’s. Zoals in België, waar ook regionale en federale verkiezingen werden gehouden en, bij voorbeeld, in Berlijn: het referendum over de bestemming van het voormalige vliegveld Tempelhof. Dit wordt sinds 2008 niet meer gebruikt. In oktober van dat jaar landde er nog een toestel van Brussels Airlines dat dezelfde dag weer vertrok. Een paar dagen later stegen er ook enkele oude toestellen uit de jaren 1930 op naar een andere bestemming. Sindsdien is het stil op het Tempelhofer Feld. Aan de bevolking van Berlijn werd per referendum gevraagd wat er met het grondgebied moest gebeuren. Het overgrote deel van de stemmers sprak de voorkeur uit om er niets mee te doen en het aan de stad te geven bij wijze van park of recreatiegebied, maar het aantal opgekomen kiezers was zo klein dat er met de uitslag niets werd gedaan. Zondag werd het referendum herhaald. In de tussentijd had het stadsbestuur grootse plannen ontwikkeld voor een nieuwe bestemming van het voormalige vliegveld, dat strategisch is gelegen aan de grenzen van de wijken Kreuzberg en Neukölln. Er zouden op deze plek appartementen gebouwd moeten worden, bedrijfsruimten en nutinstellingen, waaronder een nieuwe openbare bibliotheek.

 

 

Inmiddels is Tempelhof een integraal onderdeel van het stadsleven geworden. Een immens gebied, zo groot als Central Park in New York City: bijna 400 ha. De laatste keer dat ik er was, niet lang geleden, keek ik mijn ogen uit. Het was een zondag en horden Berlijners waren uitgelopen om zich te verpozen. De oppervlakte is zo groot dat je er met een gerust hart kunt rolschaatsen, fietsen, rennen, wandelen, skateboarden, picknicken zonder iemand anders ook maar in het minst te hinderen. Ruimte voor iedereen. Aan de periferie van het terrein waren openbare toiletten geïnstalleerd – op z’n Berlijns kraakhelder, met toezicht – en kon je sportieve attributen huren. Op een veld waren provisorische volkstuintjes ingericht: in houten bakken, zodat je allerlei vormen van ‘landjepik’ voorkomt. Geen sprake van ‘Eftelingisering’: de afmetingen zijn fors, ingesteld op vliegverkeer, de landingsbanen zijn bijna twee kilometer lang en hemelsbreed – een gigantisch veld vol openbaarheid. Waar vind je dat?

 

Het Tempelhofer Feld heeft een bewogen geschiedenis achter de rug. In de jaren 1920, vlak na de aanleg van de taxibanen rond het veld, groeide Tempelhof uit tot een van de drukste vliegvelden ter wereld; in de jaren dertig moest het een vitaal onderdeel worden van de duizendjarige stad Germania die Albert Speer voor zijn baas Adolf Hitler ontwierp. De gebouwen die hier oprezen, inclusief de passagiersterminal, waren de grootste van de wereld. Vlak na de Tweede Wereldoorlog, aan het begin van de Koude Oorlog, vormde het vliegveld de schakel in de luchtbrug tussen Berlijn en de rest van de ‘vrije wereld’. Als je over het terrein loopt, kun je je gemakkelijk van alles bij die geschiedenis voorstellen.

 

 

Het nieuwe referendum van een paar dagen geleden is afgedwongen door de actiegroep ‘100% Tempelhofer Feld’, die bijna 200.000 handtekeningen verzamelde. De opkomst was ruimschoots voldoende en ruim zestig procent stemde tegen de plannen van de stad – Tempelhof moet behouden blijven zoals het nu is. Of de autoriteiten zich daar iets van aan zullen trekken, staat nog te bezien, maar voorlopig is Berlijn verrijkt met een ongelooflijke vlakte onbebouwde grond met asfaltbanen. Alleen al daarom zou je meteen willen verhuizen.

By |2017-01-20T17:05:37+00:00woensdag 28 mei 2014|Categories: Blog|Tags: , , , |Reacties uitgeschakeld voor Tempelhofer Feld, Berlijn