Het is weer raak: opnieuw grote opwinding over verkrachtingen in India. De laatste jaren is dat opeens een ‘nieuwsitem’ geworden voor de internationale pers. Meisjes die zich na een verkrachting uit schaamte aan de tak van een mangoboom zouden hebben opgehangen…. landelijke Indiase kranten maken van dat soort gebeurtenissen zelden melding, het hoort bij de routine van alledag, maar sinds de afschuwelijke gebeurtenis in Delhi, 2012, staat dit soort incidenten hoog op de agenda. ’s Avonds werd een bus aangehouden door een jonge vrouw met haar vriend. De bus reed niet zijn voorgeschreven route, maar dwaalde af naar een stille plek. Daar werd de vrouw door een handvol ‘passagiers’ verkracht, samen met haar vriend tot moes geslagen en voor lijk naar buiten gesmeten. Geruchten verspreidden zich, het kwam in de krant en plotseling was het wereldnieuws – het drama was compleet toen het slachtoffer korte tijd later bezweek aan haar verwondingen. De zaak heeft nu een staart gekregen.

 

Leslee Udwin maakte voor de BBC een documentaire over de kwestie, India’s daughter. Daarin komt één van de verkrachters aan het woord. Geen spoor van gêne of schuldbewustzijn. Bij een verkrachting is de vrouw schuldiger dan de man, is zijn credo, ‘een fatsoenlijk meisje doolt om negen uur ’s avonds niet meer buiten rond’. Hij en zijn vrienden hadden de vrouw een ‘lesje’ geleerd. Hem hangt inmiddels de doodstraf boven het hoofd, maar ook daar heeft hij een les uit getrokken. Als die straf wordt voltrokken lopen vrouwen alleen maar nóg meer risico. Normaal gesproken verkracht je een vrouw en laat je haar lopen – zo hebben hij en zijn vrienden het gedaan (sic) – ‘ze vertelt het toch aan niemand’. Maar als een verkrachter zo’n zware straf kan krijgen, komt zijn slachtoffer er niet meer zo gemakkelijk vanaf; ze kan dan maar beter uit de weg worden geruimd! Duidelijk, aan meneer is een rechtsfilosoof verloren gegaan.

Het stof is nu ook in India opgedwarreld. Pijnlijk: de vuile was hangt buiten. De regering van de hindoefundamentalistische premier Narendra Modi is not amused. De minister van Binnenlandse Zaken, Rajnath Singh, heeft de BBC gekapitteld: de omroep heeft een ‘platform’ geboden aan een veroordeelde misdadiger vanuit de gevangenis en bovendien slaan ze er bij de BBC een slaatje uit door de film door te verkopen, Een andere minister sprak van een ‘internationale samenzwering om India te bezoedelen’. Je moet maar durven, alsof het geval zich helemaal niet in India zou hebben afgespeeld! De documentairemaakster heeft het zekere voor het onzekere genomen en is als een haas uit India vertrokken. Je moet de woede van de militante hindoefundamentalistische knokploegen zo vér mogelijk uit de weg gaan.

 

Verkrachting maakt onderdeel uit van de Indiase samenleving, zij het in sommige streken in sterkere mate dan elders. Alle Indiase vrouwen die ik ken, voelen zich in een stad als Mumbai altijd een stuk beter op hun gemak dan in Delhi en andere Noordindiase steden. Maar op de achtergrond in heel India figureert de kastenhiërarchie: vrouwen uit laagste kasten of uit de rijen van onaanraakbaren of tribalen zijn in principe praktisch vogelvrij. Onder de autoriteiten is er niemand die zich druk maakt over wat een vrouw wordt aangedaan – bruidschatmoorden of verkrachtingen – daders worden niet opgespoord, laat staan vervolgd. Toen ik een paar jaar geleden met Dr Dick Plukker een bundel samenstelde van Indiase laghukatha, oftewel ‘zeer korte verhalen’, werden we daar nog eens van doordrongen. Het zkv is een populair literair genre om, enigszins verhuld en met veel ironie, maatschappelijke misstanden te beschrijven, eventueel aan de kaak te stellen of zelfs aan te klagen (in India kun je daar maar beter wat voorzichtig mee zijn). De verhaaltjes gaan over corruptie, machtsmisbruik, uitbuiting, religieuze tegenstellingen – maar ook over de positie van vrouwen in het huwelijk, dienstpersoneel en… verkrachting. We hebben voor onze bundel met vertalingen uit het Hindi (De bittere waarheid, uitgegeven bij Rozenberg Publishers/India Instituut, Amsterdam, 2013) een keuze gemaakt uit een ruime voorraad verkrachtingsverhaaltjes.

In ‘Tegenaanval’ gaat het over een meisje dat een verkrachting kan afwenden door een schampere opmerking over de fysieke gesteldheid van de verkrachter te maken; in ‘Vrouw neemt wraak’ gaat het over een studente die haar professor vermoordt omdat hij haar wil verkrachten; in ‘Recht’ over een jonge vrouw die zwanger is geworden op het politiebureau. ‘Opgelost’ gaat over de vrouw van een landarbeider die door het dorpshoofd wordt ontvoerd en verkracht. Ter compensatie krijgt hij (sic) een paar centen aangeboden, maar hij wil naar de politie om aangifte te doen. Voor het zover kan komen staat de politie al bij hem voor de deur: hij is door het dorpshoofd van diefstal beschuldigd en wordt geboeid afgevoerd. In ‘Wraak’ gaat het om een andere ontvoeringszaak. Een meisje wordt door haar vriend ontvoerd en verkracht, maar wordt door de politie opgespoord. Op het politiebureau wordt ze nog eens verkracht, door haar ‘redders’ dit keer. Op iets dergelijks wordt ook gezinspeeld in het verhaaltje ‘Verkrachting’.

– Is het waar dat je dochter gisteren is verkracht?
– Ja, meneer, de eer van mijn dochter is geschonden toen ze gisteravond van het veld terugkwam
– Weet je wie het gedaan heeft?
– Dat weet ik niet alleen, het hele dorp kent de schoft die het leven van mijn dochter kapot heeft gemaakt.
– Maar als de zaak zo ernstig is, waarom heb je haar dan geen aangifte laten doen op het bureau?
– Een groepsverkrachting is wel het laatste dat ik voor mijn dochter wil.

Het is niet verwonderlijk dat de uitlatingen van de verkrachter in de BBC-documentaire in India zelf minder verbazing hebben opgeroepen dan daarbuiten. Inderdaad: je verwacht van een verkrachter toch nauwelijks dat er iets anders in zijn hoofd omgaat dan een verongelijkt beroep op zijn vanzelfsprekende recht om te doen wat hij heeft gedaan? Hij en zijn kornuiten hebben de vrouw terecht op haar plaats gezet en als hij het niet had gedaan, hadden anderen het moeten doen! Hooguit twintig procent van de vrouwen deugt, met de rest mag je doen waar je zin in hebt – kapotmaken dus en als oud vuil in de greppel smijten. Ik zou ervan hebben opgekeken als hij iets anders had gezegd. De Indiacorrespondent van NRC Handelsblad sprak een studente van de Universiteit van Delhi (ik neem aan dat dit de Javaharlal Nehru University is). Over de uitlatingen van de verkrachter in de documentaire was ze evenmin verbaasd: ‘Hiermee heb je in Delhi iedere dag te maken’, zei ze, ‘Als ik een rokje draag, behandelen mannen mij als een prooi’.

 

 

illustraties
Leslee Udwin; bron: www.theguardian.com
Minister van Binnenlandse Zaken houdt boot af; bron: www.dnaindia.com